Corona notitieboek

Een min of meer periodiek notitieboek over het coronavirus en diens impact.

  1. Zaterdag 28 maart
  2. Woensdag 25 maart
  3. Maandag 23 maart
  4. Donderdag 19 maart
  5. Woensdag 18 maart
  6. Dinsdag 17 maart
  7. Maandag 16 maart
  8. Zondag 15 maart
  9. Zaterdag 14 maart

Zaterdag 28 maart 2020

Wat is verzet, en hoe ver ga je er in?

Ik wil een persoonlijk vraagstuk exploreren.

Laat me beginnen bij het micro-niveau. Pre-corona liep ik quasi dagelijks doorheen de Felix-pakhuis-gang. Een prachtige, oude steeg, waar het verboden is te roken. Helaas zag ik er vaak medemensen met een sigaret in hun hand – een daad die me snel furieus maakt, op hetzelfde niveau als foto’s met flits in een kathedraal, of het gooien van peuken/kauwgom op de openbare weg. Er wordt zowel door bezoekers (ik zag een keer een groep toeristen waarvan een aantal doodleuk rookten) als (horeca-)medewerkers gerookt, al is de open lucht een paar meter verder. Hetzelfde met fietsers of steps op het troittoir of autobestuurders die (onrechtmatig) geen voorrang geven (niemand lijkt te beseffen dat de Natinonalestraat geen voorrangsweg is).

Op macro-niveau kan ik, louter uit de afgelopen dagen, genoeg voorbeelden geven:

Politieke achterkamers, en de installatie van een voorzittersbewind (essay Hendrik Vuye). Democratie die in haar voegen kraakt.
Privacy en smartphones, the race is on (item van Nieuwsuur). In welke mate mag een overheid haar onderdanen bespioneren, onder het mom van “crisismaatregelen”?
Geen democratische controle over de grootste bail-out ooit; de $2T “stimulus package” (relevant voor ons want de dollar is vandaag nog steeds de reserve currency, en onze ECB geen enkele democratische vertegenwoordiging heeft, met gelijkaardige bazookas) dat in een “voice-only vote” doorgaat. De Amerikaanse onderdaan heeft geen enkele manier om te controleren wie hoe heeft gestemd (vergelijkbaar met onze huidige bestuursvorm). Er is dus geen enkele vorm van verantwoordingsplicht. Toen Republikeins senator Thomas Massie vragen stelde, werd hem blijkbaar “Shut the f-ck up” toegeroepen. (Opnieuw: relevant in onze particratie.)
Bail-out van grote bedrijven ten koste van de kleine ondernemer. Luchtvaartmaatschappijen, die overigens veel sneller preventief hadden kunnen ingrijpen, staan nu te wachten voor overheidssteun. Gegeven door dezelfde politici die de mogelijkheid hadden om ook hier preventief in te grijpen, zoals een drastische beperking van vliegverkeer uit non-EU. Bart De Wever liet al een ballonnetje op.


Hoe reageer je als individu op dit soort maatregelen? Verzet je je er tegen? Spreek je de medeburger op zijn of haar wangedrag aan?

Een vraag waar ik geen pasklaar antwoord op heb. Als je er iets van zegt, ben je de neutende medeburger. Als je er niets van zegt, ben je dan deel van het probleem? Ik wil niet door het leven gaan waarin ik me elke keer ik me buiten begeef, opjaag in het gedrag van anderen. Maar hoe behoudt je optimisme? Waar ligt hier de grens?

Woensdag 25 maart 2020

Over mondmaskers!
necsi.edu/sewing-masks & deze Google Doc slideshow. Ik vrees dat mondmaskers het grote drama van deze crisis zijn. Uit Modeling the Effectiveness of Respiratory Protective Devices in Reducing Influenza Outbreak, een studie van het National Center for Biotechnology Information, zou bij een 80% navolging een virus geen kans maken:

“(..) In this article, a risk assessment model previously developed in general form was used to estimate the effectiveness of different types of protective equipment in reducing the rate of infection in an influenza outbreak. It was found that a 50% compliance in donning the device resulted in a significant (at least 50% prevalence and 20% cumulative incidence) reduction in risk for fitted and unfitted N95 respirators, high-filtration surgical masks, and both low-filtration and high-filtration pediatric masks. An 80% compliance rate essentially eliminated the influenza outbreak. The results of the present study, as well as the application of the model to related influenza scenarios, are potentially useful to public health officials in decisions involving resource allocation or education strategies.”

Helaas, en ik voel dat zelf er goed, heerst er een sociale terughoudendheid over mondmaskers. Ik hoop dat, uit de lessen die hieruit geleerd worden, we bij de volgende pandemie onmiddelijk:

  • Een strenger en daadkrachtiger beleid – ik mag (terecht) niet op de Waterbus, maar aan de kade zitten hordes mensen (zie ook de foto hier onder);
  • In strenge lockdown gaan wanneer die keuze gemaakt wordt;
  • Iedereen verplichten om altijd mondmaskers te dragen wanneer ze naar buiten gaan.

Daarnaast is het leuk om na te denken wel goeds hieruit zal komen. Een paar hoopvolle voorspellingen.

  1. Telewerk! Nu iedereen gedwongen wordt van thuis te werken, is het moeilijk om te argumenteren dat er geen voordelen aan zijn. Ik kijk uit naar wat de nieuwe norm wordt, maar zelfs de meest conservatieve bedrijven gaan het moeilijk hebben om toekomstige werknemers geen enkele telewerk-mogelijkheid te geven.
  2. Voetgangerszones in steden! Hoe zalig is het dat voetgangers alle voorrang hebben? Ik spreek vanuit Antwerpen-centrum – zelden waren er minder auto’s, en de voetganger heerst. Leveringen aan winkels kunnen nog steeds plaatsvinden, maar ik hoop uit de grond van mijn hart dat de auto minder prominent in de stad blijft. Ohja, en trajectcontrole op de Nationalestraat aub. Antwerpen-centrum is volledig zone 30, maar dat snappen veel mensen niet. (Het staat ook erg slecht aangegeven.)
  3. Breedbandinfrastructuur. Het internet redt ons, maar staat zwaar onder druk. Hup, 5G, meer ontwikkeling in supersnel internet, zowel vast als mobiel.
  4. Afhankelijk van hoe je ernaar kijkt: een afbouw van Europa. Europa is quasi volledig afwezig in deze crisis. We bespraken dat ook in de podcast:


En hoe zou een politieke beweging die pro-wetenschap, pro-technologie en pro-milieu is, eruit zien?


Gisteren nam ik deze foto op de Groenplaats:


Hoe zou een krantenartikel eruit zien?

Jeanine haar man stierf op de Groenplaats
Antwerpen, van de redactie. Jeanine moest haar man gisteren begraven. “Hij was zo graag onder de mensen, ook al hadden ze iets zoals de griep.” Ondertussen waarschuwen de autoriteiten om genoeg afstand te houden, en enkel buiten te komen om actief rond te wandelen. “Maar hij sloeg graag een praatje met de mensen, tja.” Ondertussen zit Jeanine alleen in hun service-flat. Af en toe krijgt ze bezoek van andere weduwenaars, maar ze is op haar hoede. Gisteren wou iemand haar een knuffel geven, maar ze pareerde: “Blijf met je Coronapoten van me af.”

Of een zoekertje op Tweedehands?

Gratis af te halen: Gezonde zestigplussers op de Groenplaats, zo lang de voorraad strekt. (di 24 maart)

Maandag 23 maart 2020

Eergisteren spraken we op de podcast over het Corona-virus en diens impact. Check het op de blog, kobe.show/2020/114-teun-habraken-benjamin-eysermans, of YouTube/Spotify:

Ten slotte, de tussenkomst van Jean-Marie Dedecker in het parlement:


“Wie niet ziek wordt van het Coronavirus, wordt het waarschijnlijk van deze politiek.” – Jean-Marie Dedecker

Donderdag 19 maart 2020

Laat mij het Kübler-Ross-model (Wikipedia) van het rouwverwerkingsproces erbij nemen.

  1. Ontkenning
  2. Protest (of boosheid)
  3. Onderhandelen en vechten
  4. Depressie
  5. Aanvaarding

Als sofapsycholoog gok ik dat de “depressie”-fase aangebroken is. Ik voel een bepaalde lethargie, een “het maakt weinig uit”-gevoel. Ik ga om 4u ‘s morgens slapen, en sta om 13u op. Het zonlicht is alweer weggetrokken nog voordat ik goed en wel wakker ben. Ik weet niet of ik bijgekomen ben – ik heb geen weegschaal thuis, maar ik drink meer. Eén fles wijn per dag is geen probleem, wanneer je hele dagen thuis zit. Sommigen hebben hun huis al meermaals gepoetst – een illusie van controle. Ik bespaar me de illusie, troost me met het idee dat ik onnuttigheid vermijd, en zit ondertussen in een vuil kot. Wat is het nut om het te poetsen, misschien zit ik hier nog weken? et cetera.

Fase één was mogelijks een paar weken geleden:

De protest-fase was misschien het best merkbaar in de “lockdown-feestjes” en hamsteracties (al houd ik niet van derogatoire termen wanneer het over voorspelbaar menselijk gedrag gaat – kijk gewoon naar de incentieven). “Ik doe mijn eigen ding!” “Het is niet erger dan de griep!” De onwil (inclusief bij mijzelf) om te aanvaarden dat dit mogelijks maanden en niet weken zou gaan duren.

In de afgelopen dagen zag en zie ik mensen onderhandelen – honderd-en-één methoden om van thuis uit te werken, om via het internet verbonden te blijven, om eigen mondmaskers te maken1, om postkaartjes naar mensen te sturen, et cetera. Om het heft in eigen handen te nemen – om het niet zomaar te ondergaan. Ook Geert Noels kwam met een voorstel, om oa. de zomervakantie in te korten. De Fed pompt $700B in de Amerikaanse markt (bron), de ECB €750B (bron), en de BoJ/BoE volgen. Bitcoin schiet tegelijkertijd met 22% de hoogte in – go figure.

Maar ikzelf denk dus in de depressie-fase te zitten! Van de Wikipedia-pagina:

“Als het verdriet niet langer te ontkennen is en protesten, onderhandelingen, tegenaanvallen, etc. niet geholpen hebben, treedt vaak depressie op. De persoon voelt zich machteloos en sluit zich vaak af voor contact of gedraagt zich teruggetrokken. De persoon sluit zich ook af voor communicatie, bijvoorbeeld door weg te lopen, de telefoon er op te gooien, zich ziek te melden, in een donker hoekje te gaan zitten en/of drugs tot zich te nemen zoals alcohol, pijnstillers, kalmeringsmiddelen en slaapmiddelen.”

Ik ben benieuwd hoe dit de komende weken gaat evolueren!

Gelukkig draait ‘s lands beste theater op volle toeren: de politiek. Die verliest in sneltempo het krediet dat ze nog had. Guy Tegenbos schreef in De Standaard over het “absolute dieptepunt” dat bereikt is.

“Ik volg de politiek al 40 jaar, en heb nog nooit zoveel leugens, bedrog, postjesjagerij en gekonkel gezien in één week tijd.”

Zie ook Eric Weinstein’s tweetstorm over onze paternalistische experten-cultuur, en waar die ons vandaag gebracht heeft.

Ten slotte, een opbeurende selfie..


Woensdag 18 maart 2020

01u56

Balaji S. Srinivasan (@balajis) is een must-follow account over de Covid19-ontwikkelingen. Hij tweet net:

“The most important document that hasn’t received wide exposure in the West is the Chinese National Health Commission’s guide to how they are diagnosing & treating the novel coronavirus, now on v7.” (bron)

Die thread leidt tot een officiële vertaalde versie (eigen kopie). Dit is het meest volledige document dat we momenteel hebben – essentieel voor elke zorgverstrekker.

Oh, en wie had ooit gedacht dat Trump de eerste zou zijn om een vorm van universeel basisinkomen te verschaffen ($1000 voor elke Amerikaan)?
(In 2008 ontvingen individuen tot $600 (meer info + IRS implementatie), maar dat was beperkt tot belastingbetalers. Trumps maatregel zou élk staatsburger aangaan.)


Dag één van de lockdown

Min of meer. Vandaag ontdekte ik de toegangscode tot WiFree. For better or for worse ben ik thuis verbonden met het internet. Ik maakte een filmpje van de omgeving en het omgevingsgeluid, geïnspireerd door deze kerel in Manhatten. Morgen zal ik mezelf filmen terwijl ik Sudoku’s oplos, ha! En eens ik men “tis zoals de griep”-trui heb, zet ik met een flesje rood de camera ook aan. Maar da’s voor later – we zijn nog maar in het begin!

Aangezien ik hier toch een hele setup heb staan:


Om 20u begon iedereen hier te klappen – geen idee waarom. Zoiets is georchestreerd, en mijn eerste idee is het zorgpersoneel, maar een snelle zoektocht op Twitter en Instagram leverde me niets op. Ik probeer het morgen op beeld vast te leggen.

Update: VRT maakte een compilatie, Riadh Bahri tweette erover.. (eigen kopie)

Ohja, social distancing kan je ook afdwingen! Draai gewoon zoveel mogelijk look in uw eten.

Dinsdag 17 maart 2020

Een coup d’état” noemde iemand het. Da’s onzin. Maar de afgelopen vijf dagen in onze Belgische politiek zijn opmerkelijk te noemen. Newsmonkey kopte Hoe verraad en bedrog de regering Wilmès een tweede leven gaf. Licht sensationele titel, maar het verhaal leest wel als een mini-thriller. Leg Carl Devos en diens “dit is erg cynisch” er langs voor een breder plaatje. Wat moet een mens hiervan denken? Politiek opportunisme? Theo Francken (via Instagram) merkte fijntjes op dat hij en Bart De Wever samen meer voorkeursstemmen dan de gehele huidige regering hebben. Zo werkt een parlementaire democratie natuurlijk niet, maar het legt ons democratisch deficiet netjes bloot. “Aan dit tempo wordt Magnette eregast op het Vlaams Nationaal Zangfeest” las ik op r/belgium (link), een gedachte die bij mij ook op kwam.

Frankrijk is twee weken in lockdown. De Nationale Veiligheidsraad (ik ben waarschijnlijk niet de enige die aan Orwell’s doublespeak denkt – echt veilig voel ik me niet) zit vandaag samen om verdere plannen uit te zetten – met name of het een “zachte” danwel een “harde” lockdown wordt? Supermarkten en apotheken zouden open blijven, en enkel noodzakelijk vervoer/transport is toegestaan. Paracetamol, handgels en thermometers geraken uitverkocht.


Opmerkelijk: WC-papier wordt al langer gehamsterd – ik denk dat sommige superhamsters hun wc-voorraad bijna als onderpand voor hun hypothecair krediet kunnen geven. Misschien is het geruststellend om tot in 2021 te kunnen schijten. Mij maakt het zoveel niet uit. Ik heb nog een rol of zes. Maar ik mis mijn vierlagig geparfumeerd WC-papier wel, de glimlach bij menig toiletbezoek. #eenzamevierkantemeter

Ten slotte een introductie in DIY biohacking, en een transcript van John Vervaeke’s Awakening from the Meaning Crisis (eerste 11 episodes).

Update 22u33
Vanaf morgenmiddag gaan we in semi-lockdown, zie vrt.be/vrtnws/nl/2020/03/17/veiligheidsraad-corona/ en de aankondiging via premier.be (Coronavirus: Versterkte maatregelen). De cowork gaat ook dicht, dus ik moet een manier vinden om online te blijven. Waarschijnlijk met een data only-kaartje van Mobile Vikings. Zie ook de net gepubliceerde post van Cake over remote werken.

Dit betekent dat De Kobe Show, mijn podcast, tot nader order ook volledig tot stilstand komt. Ik zit met een aantal ideeën in mijn hoofd, maar dat zal zich louter tot een monoloog beperken.

Maandag 16 maart 2020

“Wij werken normaal tachtig uur per week – wat moeten wij nu doen?”

Vandaag had ik het plezier een vriend te ontvangen, die vijf uur lang op minstens één meter afstand toenadering zocht (en vice versa). Bovenstaande quote onthield ik uit de babbel. Wat als je leven, je identiteit zelfs, bestaat uit werken, werken, en nog eens werken? Hoe ga je dan om met een mandatoire stop van drie weken? Wat als die drie maanden duurt? Iets zegt me dat de nood aan introspectie zich ook elke dag laat groeien – ook bij mij. Ondertussen zou Frankrijk in lockdown gaan. Hoe lang nog tot wij volgen?

Daarnaast heb ik een nieuwe regel, de Covid19 muilregel. Geen wangkussen, geen handengeschud: ofwel een volledige meter afstand, ofwel helemaal muilen. (Dit sluit ook netjes aan bij Frommelrommel haar aforisme: “Gelukkig zijn, da is alles! Af & toe ook eens muilen.”)

Ondertussen vond ik een oud lievelingsnummer terug..

Zondag 15 maart 2020

De effecten van het virus zijn nu echt voelbaar. Iedereen begrijpt de urgentie, en het enige dat zich sneller verspreidt dan Covid19, is een gevoel van solidariteit onder mensen. Zelfstandige horeca-uitbaters krijgen €4000 aan steunmaatregelen voor de komende drie weken – voor velen is dat te weinig, voor sommigen dekt het net de vaste kosten. Een “noodregering” is in de maak. Maar da’s louter een semantische term, en haast en spoed zijn zelden goed. Ik houd mijn hart vast.

Gisteren zag ik voor het eerst een bus waarbij de voorste stoelen “afgesloten” waren met rood/wit lint. “Hoe kan iemand dan instappen?”, dacht ik eerst. Maar het was niet om mensen buiten te houden; het is om contact met de chauffeurs te vermijden. Supermarkten lijken goed bevoorraad, met de occasionele lege rayon. In Oostenrijk zijn bijeenkomsten van meer dan vijf mensen nu ook verboden – een maatregel die ik gauw hier verwacht.

Er kwam veel kritiek op de zogenaamde lockdown-feestjes en het hamsteren – beide vormen van bijeenkomen is net wat vermeden moest worden. Ik was vrijdagavond zelf uitgenodigd bij de opening van een handelszaak op de Volksstraat. Ik weet nog steeds niet goed wat ervan te denken. Aan de ene kant werkt een ondernemer (in dit geval een Zwitserse van 23 jaar) weken- of maandenlang aan de opening van haar zaak. Aan de andere kant kondigt de regering een maatregel af die (in de kern) pas om middernacht ingaat. Wat doe je dan? Zeg je alles af? Laat je het doorgaan? Alle restaurants waren óók open? Hm. Ik weet niet of er een juist of fout is in die situatie. Gelukkig kent ze als Duitstalige de term Zugzwang – misschien biedt dat troost. Ik herinner me nog dat ik me donderdagavond afvroeg waarom het verbod niet onmiddellijk gold (middernacht donderdag op vrijdag) met gedoogbeleid tot vrijdag 17u ofzo. Maar goed, da’s water onder de brug, en informatie die ons zal helpen om de volgende pandemie voor te bereiden.

Ondertussen wordt quasi alles afgezegd. Mensen blijven terecht thuis, of bij hun naaste vrienden in kleine groep. Een vrijgezellenweekend en bijhorende trouw (ofja, andersom) over twee weken gaat niet door. Mensen met baby’s, waterval-effecten in de economie, .. het enige voordeel van deze situatie is dat mensen en zaakvoerders de tijd krijgen om fundamenteler na te denken over wie ze zijn en wat ze doen.

Ik houd voorlopig een paar euro aan de kant om die staatsobligaties als steunmaatregelen te kopen. En ik twijfel om toch een internetabonnement af te sluiten, of thuis een hotspot te maken. Het is wel érg eenzaam als je én thuis geen verbinding hebt, én quasi nergens kan binnenspringen om even online te zijn, ha. Gelukkig heb ik genoeg boeken, en een laserprinter om alle artikels af te printen die ik nog wou lezen. Daaraan gelinkt: ik voel een soort dwang, idee, nood, om grondiger na te denken over de impact van iemand’s (mijn) werk. Ik wil méér doen, meer helpen? Misschien helpt het om een paar series te zien?


Zaterdag 14 maart 2020

Eergisterenavond kondigde premies Wilmès het noodplan af: vanaf middernacht (vrijdag op zaterdag, vandaag), gaan alle bars en restaurants dicht. Winkels zijn enkel in het weekend open, apotheken en supermarkten doorgaans.

Het coronavirus raast sinds een maand of vier door de wereld. Initieel leek alles onder controle; “het is niet erger dan de griep”, “we hebben een plan”, et cetera. In Lombardije kopten de kranten “genoeg bedden om dit virus het hoofd te bieden”. Een week later zat het hele land in lockdown. Het coronavirus is de meest reële (en akelige) vorm van non-lineaire groei die ik ooit met m’n eigen ogen gezien heb. De Amerikaanse president Donald Trump kondigde plots (terecht) een algemeen inreisverbod voor Europeanen van dertig dagen. Ik hoor van vrienden dat ook binnen de Europese Unie nu grondiger aan de grenzen wordt getest.

Gisterenavond (13 maart) zaten de bars en restaurants goed vol – “de laatste avond”. Aan de ene kant is het onverantwoord. Aan de andere kant, wat als dit de laatste avond in weken of maanden is? Kan je mensen ongelijk geven om nog even buiten te komen? Tegelijkertijd is de mate van informatie-asymmetrie enorm: sommigen denken nog steeds dat dit niet zo ingrijpend is. Michael Osterholm zat woensdag bij Joe Rogan, een gesprek dat snel tientallen miljoenen keren beluisterd werd, en die onderstreepte het belang van de realiteit onder ogen te zien: dat dit drie tot zes maanden kan aanhouden. Vandaag is de eerste dag van (helaas) velen die volgen: de straten, met exponent de Meir, zijn leeg.

Op zaterdagen kan je normaal gezien op de koppen lopen op de Meir.


Rondom mij zijn de consequenties zwaar. Ofwel vallen de getroffen mensen in het financiële kamp, door hun inkomsten te verliezen. Voorop de te verwachte slachtoffers: horeca- en evenement-sector. Dat druppelt in mijn leefwereld door naar fotografen, werkplekken, andere creatieve beroepen die hun inkomsten zien weggaan. Deel van mijn portfolio zit in de aandelenmarkt – afgelopen week zag de sterkste daling (in één dag) sinds 1987. Digitale munten zagen een daling (in 24u) tot wel -40%. Het andere kamp zijn de mensen wiens gezondheid getroffen wordt. Mijn moeder is vroedvrouw, mijn broer is brandweerman. Mijn schoonzus werd uit haar medisch pensioen opgeroepen om standby te staan. Mijn 90-jarige grootmoeder mag zes weken geen bezoek in het rusthuis ontvangen. Haar 94-jarige zus zit evengoed vast in haar woonst. Als we berichten van Milanese dokters volgen, zal het geen twee weken meer duren voor ook wij in de gangen van ziekenhuizen ziek teruggestuurd worden. Er is simpelweg niet voldoende capaciteit.

Ik schrijf dit dagboek als eikpunt voor de toekomst, wanneer we (ik) over een paar jaren niet meer geloven dat het allemaal zo intens was. Ik weet niet goed waar het naartoe gaat, wat de toekomst zal brengen. Zal ik in de toekomst geloven dat ik vandaag de trein niet heb genomen voor een (niet-noodzakelijk) bezoek? Dat ik twijfel om de Waterbus te nemen?

Zie ook Naval Ravikant’s COVID19 Twitter-lijst, en Coronavirus: Why You Must Act Now.

S&P500, Bel20, Nasdaq, alles in het rood, maar niets zo hard als digitale munten!

Voetnoten

  1. Blijf dat aub doen, ze zijn nodig. Zie uza.be/mondmaskers voor een gids

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *