Frank De Winne

In juni 2017 publiceerde ik mijn eerste boek, Bij Voorbeeld. Je kan mijn werk steunen door het via www.bijvoorbeeld.be te kopen, of hier gratis lezen.

Frank De Winne

Voor kinderen ben ik astronaut. Die hebben geen boodschap aan ‘Head of The European Astronaut Centre,’ die horen astronaut en dromen weg.

Toen ik gevechtspiloot werd, vroeg mijn moeder: ‘Is dat niet gevaarlijk?’. En toen ik naar de ruimte ging vroeg ze of ik dat nu echt moest doen. Maar dat is typisch voor moeders, denk ik.

Eén van de misconcepties is dat mensen denken dat astronauten wetenschappers of de slimste mensen zijn. Dat is natuurlijk niet het geval. Wij zijn vooral operatoren en uitvoerders. Wij werken met procedures die op de grond gemaakt worden. Wat wij het meest doen, is zaken installeren en zaken die kapot gaan repareren. Je moet een aantal technische dingen snel kunnen begrijpen, om de procedures snel en performant uit te kunnen voeren, want je hebt niet voor alles oneindig veel tijd. Die dingen moet je zo snel mogelijk uitvoeren, om meer tijd voor wetenschap te hebben. De intelligente mensen, de wetenschappers, die zitten allemaal op de grond, en in de universiteiten.

Tijdens een zonsopgang vanuit de ruimte zie je ook echt de zonsopgang gebeuren op aarde, de zogenaamde dusk. Dat is spectaculair.

Ik ben christelijk opgevoed, maar in ons beroep is dat niet echt relevant. Mijn geloofsovertuiging is niet veranderd door in de ruimte te gaan. Wat voor mij heel belangrijk is, zijn de waarden die in een bepaald concept bestaan en niet zozeer het hele instituut dat errond hangt. Ik heb geprobeerd om zowel aan mijn kinderen als aan mijn leidinggevenden de universele en humanitaire waarden door te geven.

Een groot aspect waar ik veel aandacht aan besteed, is hoe je het werk doet en hoe je met collega’s overeenkomt en het werk organiseert. Als je een team hebt dat gezamenlijke waarden deelt, kan je veel betere resultaten bereiken.

Iedereen kan verschillende karaktereigenschappen hebben, en maar goed ook. We zitten hier in een Europees centrum met veel cultuurverschillen, en je ziet dat ook heel duidelijk. Het is misschien een beetje stereotyp, maar een aantal Duitse collega’s zijn zeer strikt en werken volgens de regels, en een aantal Italiaanse collega’s zien overal wel een oplossing in. Het feit dat sommigen liever binnen de regels blijven en anderen liever een oplossing vinden, maakt een groot deel van het succes van dit centrum.

Eén kwaliteit die iedere werknemer moet hebben, is respect. Dat iedereen gerespecteerd wordt. Ongeacht gender, seksuele geaardheid, religie, afkomst. Respect staat bovenaan.

Er is geen enkel verschil tussen mannelijke en vrouwelijke astronauten. Voor de selectie in 2009 hadden we 10 000 kandidaten, waarvan 1500 vrouwen. Dat is ongeveer 1 op 6, en in de uiteindelijke selectie zit er één vrouw tussen vijf mannen. Een eerlijke selectie, onafhankelijk van gender.

Terug naar buiten kijken is het eerste wat ik zou doen als ik nog eens naar de ruimte zou gaan. De variëteit van al wat je kan zien, de mooie kleurschakeringen, de grote orkanen en onweren. Ongelooflijk mooi. Die mooiheid, gecombineerd met een enorme kwetsbaarheid die je voelt en kan zien, dat blijft mooi.

Als leidinggevende hoef ik onze astronauten niet te zeggen wat ze operationeel moeten doen, maar wat ik wél vertel, is dat ze niet mogen vergeten door het raam te kijken en te genieten. Dat is ook de vraag die je het vaakst op conferenties gaat krijgen. Hoe is dat? Hoe ziet het eruit? Een tweede raad die ik meegeef: iedereen maakt fouten, zet je daarover. Laat ons ze corrigeren en verder doen.

Ik ben fier op de Europese maatschappij die het belang van het individu centraal zet, met respect voor mensen die minder kansen hebben.

De ontwikkeling van SpaceX is zeer positief. Het is altijd goed om naar het verleden te kijken als we naar de toekomst kijken. Een gelijkaardige branche was de luchtvaart. Dat was in het begin ook alleen de overheid die daar zeer actief in was. Moest dat in handen van de overheid gebleven zijn, zouden we nu nooit met Ryanair of Brussels Airlines of Lufthansa op reis kunnen gaan naar Mallorca. Op een bepaald moment moet dat overgegeven worden aan de privé, die bepaalde risico’s kan nemen die de overheid niet kan nemen. De overheid speelt een voortrekkersrol, omdat het aspect van winstgevendheid minder belangrijk is. Daarna kunnen bedrijven innovatief en winstgevend zijn. Het ontwikkelen van commerciële ruimtevluchten is positief, het zal de kostprijs drukken en ons de ruimte geven om budgetten anders in te zetten. Naar een verdere exploratie van de maan, bijvoorbeeld.

Als we zien hoeveel accidenten er vroeger met vliegtuigen waren, in de jaren ’20 en ’30, dat was ongelooflijk. We gaan dat ook met de ruimtevaart hebben, dat is nu eenmaal zo. Uiteindelijk is de luchtvaart één van de veiligste manieren om vandaag de dag te transporteren. Wij gaan nog mensen verliezen in de ruimte, maar moet je daarom stoppen? Nee. Ik kijk erg positief naar de toekomst. Het is moeilijk te voorspellen wanneer die doorbraak er gaat komen, maar de privé-sector gaat daar een belangrijke rol in spelen.

Als je geen risico’s wil of durft nemen, sta je stil. We hebben erg strenge voorwaarden voor veiligheid, we controleren alle zaken honderd keer, maar dan nog is het risico niet nul. Als je het risico wil herleiden tot nul, is er maar één oplossing: niets doen. Dat is niet wat wij willen doen.

Als er één ding is dat ik mijn jongere zelf zou vertellen, is het om de mensen rondom mij die dit mogelijk gemaakt hebben, meer te bedanken. Ik ben heel tevreden met wat ik nu doe, met het leven dat ik gehad heb en de kansen die ik gekregen heb.

Wat ik met de wereld zou willen delen? Wanneer we van boven naar onze aardbol kijken, dan zijn er geen grenzen. De grenzen die we vandaag op kaarten hebben, zijn imaginaire lijnen die wij als mensen getrokken hebben, en waarvoor we nu veel ruzie maken. We hebben maar één aardbol en ik hoop dat mensen zich realiseren dat we er allemaal samen op wonen, en dat we in de toekomst oplossingen kunnen vinden die niet afhankelijk zijn van lijntjes op een kaart.