Over de S&V Pano

Tim Verheyden verbaast Vriend en vijand met zijn nieuwste Pano-reportage, Wie is Schild en Vrienden echt? Ik raad aan dat je het volledig bekijkt voordat je verder leest.

First things first. Een aantal hedendaagse discussiepunten of ideeën vind ik helemaal niet (zo) controversieel.
Het aanvechten van de genderstudies op wetenschappelijke basis bijvoorbeeld (en gelijkaardige principes, zoals de 5 seconden knuffelregel van Netflix). Of de tegenreactie richting “feminisme,” dat uit de hand loopt wanneer het om macht ipv. gelijkheid gaat (het doelbewust vals beschuldigen van mensen in de #MeToo-nasleep, met dodelijke gevolgen).
Of het idee dat het traditioneel familieleven waardevol was. Drie onderwerpen waar je een interessant gesprek rond kan voeren.

Met andere woorden: de thema’s in de reportage interesseren mij. Ik las met veel interesse Douglas Murray’s The Strange Death of Europe. Ik doneer aan Sam Harris’ Waking Up podcast (waar immigratie en identiteit veelvuldig aan bod komen), en ben waarschijnlijk eerder conservatief dan progressief. (Eerder rechts dan links, eerder vrijheid dan gelijkheid, als je het dan toch wil vereenvoudigen. Al zijn de wereld of mijn mening niet zo wit-zwart, en is politiek net het speelveld tussen beiden.)

Maar gematigden, waaronder ik mezelf reken, moeten de extreme vleugel bekritiseren. Denk aan een socialist die een communist moet veroordelen, net zoals een rechtse liberaal het facisme moet veroordelen. Een ander goed voorbeeld in het rijtje van hierboven: ik wacht nog steeds op een veroordeling van een eerlijke feminist voor Kim Van de Perre’s ronduit seksistische bijdrage in De Morgen (iem. tegenslag toewensen louter en alleen gebaseerd op geslacht). Dáár zou die persoon mijn respect voor krijgen, maar dat is voor een andere keer.

Met die insteek bekeek ik de reportage. Ik zie een aantal raakvlakken met de ideeën van Schild en Vrienden (“S&V”), of het deel dat ze propageren. Maar op een aantal fundamentele onderwerpen zijn ze zó ignorant of onbekwaam, dat je wel moet reageren.

Saboteren van de actie aan het Gravensteen

“De linkse activisten” en “Linkse ratten.” Het individu en zijn vrijheid, waar S&V zo op hamert, gaat volledig verloren wanneer ze over hun tegenstanders spreken. Ze vergeten dat de personen in die groep óók heterogeen (of niet-homogeen) zijn, met individuele standpunten, meningen en opinies. En nee, het vernielen van een vlag is geen teken dat de Vlaamse jeugd opkomt voor zijn toekomst. Ik heb weinig begrip voor een organisatie zoals Comac, maar ook dat zijn mensen.

Memes en foto’s

Velen van de memes die gepost worden, zijn, in mijn opinie, eerder een bevestiging van hun historisch onbenul dan steun voor een reële ideologie, laat staan een beleid. Ze posten regelmatig foto’s van Hitler in samenhang met racistische boodschappen. Die worden dan afgewisseld met foto’s van Joden? Ik kan me niet voorstellen dat ze Viktor Frankl of Primo Levi ooit gelezen hebben. Bij hun grapjes over zwarte mensen denk ik regelmatig aan Tyranny of the Experts, een boek dat ze best aan hun bibliotheek toevoegen, of bij mij mogen ontlenen. Voor alle duidelijkheid: ik spreek me enkel uit over de foto’s die ze zelf maken, niet de copy+paste’s van 4chan en dergelijke.

Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat deze groep een uitlaapklep voor een aantal geïrriteerde mensen is. Louis De Stoop moet zich trouwens diep schamen voor die foto aan de Eifeltoren.

Wat nu?

S&V heeft weinig begrip voor het individu. “De Vlaamse jeugd,” “De Vlaamse cultuur,” “die linkse ratten” et cetera, zijn labels waar je niets mee kan. (Dat was trouwens ook lange tijd een kanttekening die ik bij Joël De Ceulaer’s pinned tweet had, die ik niet terugvind. Hij publiceerde ondertussen een verfijnde versie. Ik vind het moeilijk om in zulke categoriën te navigeren, noch links, noch rechts.)

De organisatie lijkt kernwaarden van onze politieke identiteit (traditie, democratie, respect voor de rechtstaat, non-agressieprincipe) te kapen en de schuld door te schuiven. Ze lijken erg hiërarchisch (“Wie niet wil sporten om een gezond lichaam te bekomen heeft niet de idealen van S&V.”) georganiseerd. In een meritocratie is dat prima. Maar wanneer het begint bij pesten en eindigt met vuurwapens, doet het denken aan de arme Oekraïners van vorige eeuw. Willen ze dat niet net bestrijden?

Al bij al lijkt dit een kleine groep gefrustreerde mensen, met extremistische ideeën, zolang ze die maar niet publiekelijk moeten maken.

De stijl en sfeer van de reportage was matig, maar daar heeft Van Langenhove zelf genoeg over te zeggen (zie onder). (Ik vond het wel grappig dat de muziek van een Duitser gebruikt werden op Duitse beelden, of beelden van Duitsers.)

Weerwoord van Van Langenhove

Ik vind zijn antwoord vrij overwogen. Hij is charmant, en dat maakt deel uit van de aantrekkingskracht van (een groep zoals) S&V.

Maar het neemt niet weg dat hij antisemitisch en racistisch gedrag niet veroordeelt. Noch reageert hij op de foto van Louis De Stoop en hoe dat binnen S&V past. VRT NWS, de website, stond na de overwinning van Frankrijk trouwens vol met nieuws over de rellen (tot mijn persoonlijke frustratie, want ik vierde mee het WK in Bordeaux). Voor iemand die de internetcultuur verdedigt, is het uitkiezen van een aflevering van Het Journaal opmerkelijk.

Vragen/opmerkingen voor Tim Verheyden

> Ben je in discussie gegaan met die meest extreme elementen? Wat iemand online vertelt (vasthouden aan anonimiteit is vaak een goede graadmeter), zoals toogpraat, is in het echte leven vaak een stuk minder luid.

>  In de reportage stel je S&V gelijk met hun meest extreme leden. Vanaf welk punt kaapt een minderheid het algemeen beleid? Wanneer ik 50 000 man mobiliseer voor een vredevolle mars, en 250 neonazi’s opdagen, was het dan een extreemrechtse mars? Wat als er 2500 opdagen? Of 25 000? Die grens ligt niet vast, en ik kan me niet van de indruk ontdoen dat je de meest extreme elementen als pijlers voor S&V gebruikt. (Je spreekt bijvoorbeeld van 14 000 volgers in het begin van de reportage. Hoeveel daarvan, procentueel, zou jij als extreem benoemen? Is dat significant?)

> Je toont de foto waar Van Langenhove als Hitler. Voelt hij zicht echt zo, of is het een (onsmakelijk) machtsvertoon en/of statussymbool? (Gelijkaardig aan Mertens’ niet-veroordelen van extreem links. Kan Mertens dat écht geloven?)

> “Red pill” komt uit The Matrix, dat al in 1994 gepitcht werd. Alt-right heeft dit later gekaapt.

> Het framen van wapengebruik als zijnde louter extreem gedachtengoed is fout. Zelfverdediging is de basis van de soevereine burger. Extreme bewegingen kapen ook dit idee.

(Ik heb deze vragen per e-mail aan Tim Verheyden voorgelegd.)


Ik publiceer deze blogpost omdat dezelfde Joël De Ceulaer van eerder een aangenaam gesprek met Jan Blommaert publiceerde (Zeno, begin september). Zie vooral de quote vanonder. Schrijven dwingt me om mijn gedachten beter te organiseren. De weg is nog lang.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.