Werk, of een job?

Ik ben een fan van Charlie Munger en diens mental models (en biases). Mentale modellen, die ook in Investing: The Last Liberal Art terugkomen, een boek dat ik momenteel met veel plezier lees. (Andere leestip: Seeking Wisdom van Peter Bevelin, en dien’s Lessons from Sherlock Holmes).

Een mentaal model geeft je een fundamentele basis om informatie te filteren. Een basis die je niet meer in twijfel moet trekken. Je gebruikt het als een meetinstrument om resultaten te bekomen, zonder telkens het meetinstrument in vraag te moeten stellen. Denk aan rekenkunde: of je nu in België of Denemarken of Zuid-Korea of de ISS optelt, je kan betrouwbaar rekenkundige sommen uittellen, zonder het Arabisch schrift in twijfel te trekken. Op een betrouwbaar meetinstrument kan je bouwen.

Of denk aan de (conceptuele) Hemel en Hel. Of die twee plekken écht bestaan, en ik zou argumenteren van wel, is ondergeschikt aan het feit dat ze je een mentaal raamwerk geven om over je eigen (of andermans) gedrag na te denken.

  • “Als je steelt, ga je naar de Hel.”
  • “Als je naastenliefde toont, ga je naar de Hemel.”
  • “If you’re going through Hell, keep on going.”

Sinterklaas en de “brave kinderen” is een ander model. Of Sinterklaas al dan niet “écht” bestaat, is irrelevant. Zo lang het kind maar een brief schrijft en reflecteert over zijn of haar eigen gedrag, en de wensen die daaruit voortvloeien.

Eén van mijn favoriete gespreksonderwerpen, en denkoefeningen, is die van een “job” versus “werk.” Uh oh, hier gaat Kobe weer vertellen dat een job inferieur is aan Vrijheid. Nee! Denk aan de interne/externe wereld-analogie, of de vader en zijn twee zonen (hierzo). Er bestaat een externe wereld die jou vertelt wie je bent, en een interne wereld die jou definieert, en jij kiest in dewelke je leeft. (Of naar welke wereld de balans overhelt, aangezien het twee zijdes van dezelfde munt zijn.)

De externe wereld, of de “job,” zegt jou om hoe laat je moet beginnen. Wat je verdient. (Denk daar eens dieper over na, “hoeveel verdien ik?”) Wie je collega’s zijn. Wanneer je promoveert. Wanneer je vrij bent. Verhalen over iemand’s job gaan over het de nieuwste klant in de portfolio, die ambetante collega die roddelt, de idiote beslissingen van de zaakvoerder; de groei van frustratie.

De interne wereld, of het “werk,” vraagt jou waaraan je moet beginnen. Wat je verdient. Wie je collega’s zijn. Wanneer je promoveert. Wanneer je vrij bent.  De interne wereld stelt vragen, en geeft zelden of nooit antwoorden. Dat is tegelijkertijd het meest frustrerende, en het mooiste dat er is.  Verhalen over iemand’s werk gaan over de laatste keer wanneer hij van gedacht veranderde, het nut van zelfreflectie, de stomme maar noodzakelijke fouten die hij maakte; de groei van competentie.

Wanneer je meer vragen dan antwoorden hebt, ga je vooruit. Elke keer wanneer ik iemand interview, een boek maak, een blogpost schrijf, een lang gesprek met iemand voer, vraag ik me af waarom dat nuttig is. Niemand merkt het als ik het niet doe, toch? En toch. Je werk dwingt je om vragen te stellen en antwoorden te zoeken. Een job kan enkel een generiek antwoord geven.

Ja maar, ik vind in mijn “job” wat gij beschrijft als “werk!”

Proficiat. Je bent één van de weinigen. Koester dit moment. Praat met anderen over jouw werk – het zal hen (onbewust) inspireren. (Een andere vuistregel/filter: over een job praat je niet meer wanneer je ’s avonds thuiskomt. Voor je werk is niet zoiets als “thuiskomen.”)

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.